GÜVEN GÜRCÜOĞLU

“İnsanlığa faydası olmayan bir bitkinin koparılmasıyla, insanlığa zararı olan birinin ortadan kaldırılması aynı şey değil midir?”
– Raskolnikov

Dostoyevski’nin 1866 yılında yayımlanan başyapıtı Suç ve Ceza, sadece bir suçun anatomisini değil, vicdanın iç savaşını da gözler önüne seren çarpıcı bir romandır.

Başkahraman Rodion Romanoviç Raskolnikov, yoksulluk içinde kıvranan bir hukuk öğrencisidir. Topluma zarar verdiğini düşündüğü bir tefeci kadını öldürerek, kendince “daha büyük bir iyiliğe” kapı aralamak ister. Ancak bu plan, kanla sulanmış bir felsefi deneye dönüşür.

Kimsenin, hiç kimsenin ne yardımına, ne ilgisine ihtiyacım var. Ben… Yapayalnızım.

Raskolnikov, eylemi gerçekleştirdikten sonra sadece adaleti değil, ruhunu da karşısına alır. Suç ile ceza arasındaki çizgi; mahkeme salonlarında değil, onun kendi zihninde kurulur. Bu yüzden roman boyunca esas savaş, polisle değil, Raskolnikov’un vicdanıyla verilir.

Peki Raskolnikov Ben Olsaydım Ne Olurdu?

En sevdiğim şey uzanıp yatmak ve düşünmekti. Boyuna düşünürdüm…

Fikirle Yüzleşme: ‘Kimin Hayatı Daha Değerli?’

Eğer ben Raskolnikov olsaydım, cinayeti işlemeden önce bile bu fikir beni yiyip bitirirdi. Bir insanın yaşayıp yaşamayacağına karar vermek… Bu Tanrı’ya ait bir alan. Ne kadar rasyonelleştirsem de içimde hep bir ses “Sen kimsin?” diye bağırırdı. Bu soruya verecek sağlam bir cevabım yoksa, zaten suç daha işlenmeden başlamış olurdu: Suç, önce düşüncede başlar.

Suçun Anı: Titreyen Eller ve Keskin Sessizlik

Cinayet anı gelince… Bütün felsefeler, düşünsel temeller, entelektüel kılıflar uçup giderdi. O an sadece nefes alışverişim kalırdı. Elimde bir balta değil, ağırlığını taşıyamayacağım bir karar olurdu. Vurduktan sonra belki bedenen kaçabilirdim, ama zihinsel olarak orada kalırdım.

Vicdan: Uykusuz Gecelerin Dili

Ben de tıpkı Raskolnikov gibi geceleri uyuyamazdım. İçimde bir ses sürekli aynı şeyi fısıldardı:
“Senin yaptığını gören bir Tanrı var.”
İnsanlar bilmese de ben bilirdim. Bu bilgi, en ağır yargıç olurdu. Sadece suçu değil, kendimi de cezalandırırdım.

İtiraf Eşiği: İnsana Dönmek İçin Çöküş Şart

Sonunda sanırım teslim olurdum. Çünkü suç, saklandıkça büyüyen bir tümördür. İtiraf etmek, belki cezaya değil ama kendime dönüş yolculuğuna adım atmak olurdu. Özgürlük, dışarda değil; içerdeki ağırlığın azalmasındadır.

Peki Rodion Romanoviç Raskolnikov kitabın sonunda teslim oluyor mu? Bunu öğrenmek için buraya tıkla!

“Her hafta bir romandan bir karakterin içine düştüğü durumu ele alıp, ardından ‘Acaba ben olsam ne yapardım?’ sorusuna yanıt aradığım ‘O Ben Olsam’ serisinin bu ikinci bölümününde Fyodor Mihayloviç Dostoyevski’nin Suç Ve Ceza romanında tefeci bir kadını öldüren Rodion Romanoviç Raskolnikov’in yerine koydum kendimi.

Peki siz olsaydınız? Bir insanı öldürmeyi bir fikirle meşrulaştırabilir miydiniz? Vicdanınıza karşı ne kadar direnebilirdiniz? Yorumlarda buluşalım.

Haftaya, başka bir romanda başka bir karakterin hikâyesinde buluşmak üzere.

Kitaplarla kalın.📚📚