Bazı kitaplar size yeni bilgiler öğretir. Bazılarıysa zaten yaşadığınız ama adını koyamadığınız şeyleri anlamanızı sağlar.
David Robson’ın Beklenti Etkisi benim için ikinci gruptaydı.
Kitap, zihnimizin sandığımızdan çok daha güçlü olduğunu söylüyor ama bunu “pozitif düşün, her şey olur” gibi klişe kişisel gelişim söylemleriyle değil; nörobilim ve psikoloji araştırmalarıyla anlatıyor.
Çoğumuz plasebo etkisini duymuşuzdur. Ama beklenti etkisi bunun çok ötesine geçiyor. Bir ilacı nasıl algıladığımızdan, yaşlanmaya nasıl baktığımıza; stresi nasıl yorumladığımızdan, kendi performansımıza dair inançlarımıza kadar beklentilerimizin hem zihnimizi hem de bedenimizi etkileyebildiğini gösteriyor.
Kitabı okurken en çok hoşuma giden nokta da buydu. Robson hiçbir zaman “Sadece iste, her şey gerçekleşsin.” demiyor. Aksine, düşüncelerimizin fizik kurallarını değiştiremeyeceğini ama hayatı deneyimleme biçimimizi değiştirebileceğini anlatıyor.
Örneğin stres…
Genellikle ondan kaçmamız gerektiğini düşünüyoruz. Oysa araştırmalar, stresi tamamen bir tehdit olarak görmek yerine, bizi hazırlayan doğal bir tepki olarak yorumlayan insanların baskı altında daha başarılı olabildiğini gösteriyor.
Benzer şekilde yaşlanma, öğrenme, spor performansı ve hatta yeme alışkanlıklarımız üzerine yapılan araştırmalar da beklentilerimizin sandığımızdan daha büyük bir rol oynadığını gösteriyor.
Kitabın en sevdiğim cümlesi ise şu düşünceyi özetliyor:
“İnsan gördüğüne inanır derler. Belki de çoğu zaman tam tersi doğrudur; insan inandığını görür.”
Elbette bu, zihnimizin mucizeler yaratabileceği anlamına gelmiyor. Ama beklentilerimizin davranışlarımızı, motivasyonumuzu, dayanıklılığımızı ve dolayısıyla hayatımızın yönünü etkileyebileceğini fark etmek bile oldukça güçlü bir bakış açısı kazandırıyor.
Eğer psikolojiye, nörobilime ya da insan zihninin çalışma biçimine ilgi duyuyorsanız, Beklenti Etkisi bence okunmayı fazlasıyla hak eden bir kitap. Uzun zamandır okuduğum, altını en çok çizdiğim popüler bilim kitaplarından biri oldu.
Bir Cevap Yazın