GÜVEN GÜRCÜOĞLU

O Ben Olsam 4.Bölüm: “Damızlık Kızın Öyküsü, Margeret Atwood”

10 Haz 2025

2–3 dakika

“Uyanıyorum. Adımı bilmiyorum. Kim olduğumu hatırlamaya çalıştığımda, sadece başkasına ait bir sahiplik ekinin soğuk sesi kalıyor geriye: ‘Of-Fred’.
Bir birey değilim, bir damızlığım.
Ama ya ben olsaydım? Bu düzenin içinde hâlâ insan kalabilir miydim?
Gözlerim başka bir direnişçiyi arar mıydı, yoksa göz göze gelmekten korkar mıydım?”

Kadınların tüm haklarının ellerinden alındığı totaliter bir rejimde, sadece doğurganlığı için kullanılan bir “damızlık” kadın olarak hayatta kalmaya çalışan Offred isimli kadının başkarakter olduğu Damızlık Kızın Öyküsü Margeret Atwood’un 1985’te basılan distopik romanı.

Peki Offred Ben Olsaydım Ne Yapardım?

“Ben olsaydım, adımı yitirdiğimde kendimi de kaybeder miydim?
Yoksa içten içe başka bir kimliği yaşatmayı başarır mıydım?”

Ben olsaydım adımı unutmamak için içimden sessizce tekrar ederdim. Çocukluğumu, annemin sesini, eskiden sevdiğim kelimeleri birer sığınak gibi zihnime saklardım. Bana verilen o aidiyet belirten isim—Of-Fred—benim suskunluğumda çürürken, içimde bir yerde gerçek ismimi korumaya çalışırdım. Bazen kendime “Ben kimdim?” diye sorardım. Ve cevabı bir şarkı, bir koku, bir anı getirdiğinde… İçimden fısıldardım:“Hâlâ buradayım.” Adımı kaybetsem bile, kendimi tamamen bırakmazdım.

“Bedenim bir araç haline getirildiğinde, düşüncelerim hâlâ bana ait olabilir miydi?”

Ben olsaydım zihnimi bir kale gibi savunurdum. İzin verilen kelimeleri konuşur, ama izin verilmeyenleri düşünürdüm. Geceleri başımı yastığa koyduğumda, içimden “yasak” hayalleri geçirirdim. Bir kitap hatırlardım mesela, yasaklanmış olsa bile. Bir mısra, bir cümle, bir ses tonu… Bunlarla iç dünyamı beslerdim. Bedenim onlarındı belki ama düşüncelerim benimdi. Ve kimse o duvarların içine giremezdi.

“Ben olsaydım, hayatta kalmak için kurallara mı uyardım?
Yoksa az da olsa bir ses, bir işaret bırakmaya mı çalışırdım?”

Ben olsaydım ikisini de yapardım. Hayatta kalmak bir zorunluluksa, direnmek bir tercih olurdu. Belki yüksek sesle bağırmazdım, ama göz ucuyla, bir bakışla, bir fısıltıyla direnir,“ben hâlâ buradayım” derdim. Direniş illa ki büyük eylemlerle olmazdı. Hatırlamak, unutmamak, başkasının elini tutmak bile direnişti. Her gün yeniden uyanmak, umut etmeye devam etmek… O bile bir başkaldırıydı.

“Bir fare de istediği yere gitmekte özgürdür, labirentin içinde kaldığı sürece.“

Peki Offred kitabın sonunda ne yapıyor? Nasıl bir ruh hâli içerisine giriyor. Bunu öğrenmek için buraya tıkla!

“Her hafta bir romandan bir karakterin içine düştüğü durumu ele alıp, ardından ‘Acaba ben olsam ne yapardım?’ sorusuna yanıt aradığım ‘O Ben Olsam’ serisinin bu dördüncü bölümününde Margaret Atwood’un Damızlık Kızın Öyküsü romanının baş karakteri Offred’in yerine koydum kendimi.

Peki siz olsaydınız? Ne yapardınız? Yorumlarda buluşalım.

Haftaya, başka bir romanda başka bir karakterin hikâyesinde buluşmak üzere.