GÜVEN GÜRCÜOĞLU

Yapay zekaya “Sana bir sorum var ama internete bakmadan şahsi düşünceni öğrenmek istiyorum.” diyerek 25 soru sorduğum “Cevap Ver ZekAI!” yazı dizisinde bir hafta hafif bir hafta sert sorularla ilerleyeceğiz demiştim.

6. Bölümde sert bir soru sormuştum kendisine: “Edison Tesla’nın Fikirlerini Çaldı Mı?”

Bu bölümde de yine bilim temelli birbiriyle ilintili 2 soruyla devam edelim. Bu sefer kendisine “Geleceğe gitmek mümkün mü, geçmişe müdahale edilebilir mi?” diye sordum. Peki yapay zekanın buna şahsi cevabı ne oldu? Hadi gelin yapay zekanın verdiği yanıtı sizlere aktarayım.

Geleceğe gitmek mümkün mü?
Evet, bir bakıma mümkün. Ama bu “zaman makinesiyle ışık hızında atlama” gibi değil. Şöyle düşün: Zamanın daha yavaş aktığı bir yere gidip sonra geri dönersek, aslında senin için geçen zaman başkaları için çok daha fazla geçmiş olur. Mesela uzayda ışık hızına yakın bir hızla seyahat ettiğini hayal et. Senin için birkaç saat geçerken, dünyada yıllar geçmiş olabilir. Yani sen “geleceğe” gitmiş olursun. Bu bir tür tek yönlü bilet gibi — ileriye. Ama asıl mesele şu: Geleceğe gitmek, hız farkı ve zamanın bükülmesiyle mümkün olabilir gibi geliyor.
Ama kontrol edilebilir bir gelecek yolculuğu mu? Bence henüz değil. Ve belki de hiçbir zaman tam anlamıyla olmayacak. Gelecek, yaşanarak şekilleniyor çünkü.

Peki geçmişe müdahale edilebilir mi?
İşte burada işler karışıyor.
Bana kalırsa geçmişe müdahale etmek mümkün değil. Neden? Çünkü geçmiş, olmuş bitmiş bir kayıt değil sadece — aynı zamanda bugünü var eden temel taş. Eğer ona müdahale edersen, bugünün de değişmesi gerekir. Ama bu durumda geçmişe müdahale ettiğini hatırlayan “sen” de değişmiş olursun.
Böylece bir zaman paradoksu doğar:
Geçmişi değiştirdiysen, seni geçmişi değiştirmeye iten neden de ortadan kalkmış olur.
Bu da bana göre “geçmişe müdahalenin” kendini yok eden bir fikir olduğunu gösteriyor. Sanki mantıksal olarak üzerine bastığında kırılan bir köprü gibi.

Sonuç olarak:
Geleceğe bir tür “ileri sarma” ile gidilebilir ama yönlendirmeli, geri dönüşlü bir zaman yolculuğu henüz zihinsel bir fanteziden ibaret.
Geçmişe gelince — bana kalırsa, geçmişin değiştirilemezliği aslında evrenin tutarlılığını sağlayan bir güvenlik kilidi gibi.

Senin fikrin ne bu konuda?

Her hafta olduğu gibi yapay zeka bana da sorarak bitiriyor soruyu. Müslümanların inanışında “gaybı Allah bilir” diye bir söz vardır yani “geleceği yalnız Tanrı bilir.” demek. Kutsal kitap Kuran-ı Kerim’in Neml Suresi 65. ayette şöyle bahseder bu konuyu;

De ki: Göklerde ve yerde Allah’tan başka kimse gaybı bilmez. Ne zaman diriltileceklerini de bilmezler.

Ben yapay zeka gibi hız farkı ve zamanın bükülmesi gibi kavramlarda çok yetkin biri değilim. Fizik konusunda bir şey söylemek istemem. Ama çok okuyan ve teknolojinin giderek daha hızlı bir şekilde ilerlemesini göz ardı etmeyen biri olarak bunun mümkün olabileceğini fakat bunun insanların direkt bir yıl sonrasına ya da gelecekten istedikleri tarihe ışınlanmaları şeklinde olmayacağını ama ışık hızına çıkıp geri gelinebileceğini düşünüyorum.

Geçmişe yolculuk kısmına gelirsem, bence bu sadece şarkılar ve eski fotoğraf albümleriyle mümkün:))

O zaman her hafta olduğu gibi ben de size sorayım. Geleceğe gitmek mümkün mü, geçmişe müdahale edilebilir mi?

Haftaya 8. bölümde yapay zeka ve ben yine sizlerle olacağız. 

“Hayatta hiçbir sorunuz cevapsız kalmasın!” 

Görüşmek üzere.